KABIZLIĞIN PELVİK TABAN KASLARINA ETKİSİ

Sırt ve baş ağrıları, şişkinlik hissi, gaz, kramplar, hemoroidler, kanama, pelvik taban kaslarının zayıflaması... Bu şikayetler listesinin ortak bir unsuru olan kabızlık, toplumda sık karşılaşılan bir problem olup, kişilerin kabızlığı tanımlama şekillerine göre farklılık göstermekle birlikte, %2-28 sıklığında görülmektedir.

KABIZLIK NEDİR?

Kabızlıkta, genellikle hastalar bağırsak fonksiyonlarında anormallik hissederler. Dışkılama sayısının azalması, alt karın bölgesinde rahatsızlık, gerginlik ve şişkinlik görülen semptomlardandır. Sıklıkla çoğu insan kendisinin kabız olmadığını düşünse de detaylı hikaye alımından sonra o kişinin kabızlık semptomlarına sahip olduğu anlaşılmaktadır. Amerikan Gastroenteroloji Enstitüsü kabızlık için birtakım kriterler belirlemiştir; ıkınma, sert/topak şeklinde dışkı, zorlanma, tam boşaltamama, tuvalette uzun zaman geçirme. Bu kriterler; dışkı sayısında azalma, zor dışkılama ile tanımlanan ve tatmin olunamayan dışkılama sırasında dışkının çıkması için hastanın parmakları ile bazı manevralar yapma gereksiniminin olması ve yakınmalarının en az 3 aydan beri var olması şeklindedir.

KABIZLIĞIN NEDENLERİ NELERDİR?

Kabızlığın, genellikle hayat tarzına dayanakla birlikte birçok nedeni olabilir. Bunlar; yaş (özellikle 55 yaş ve üzeri), gebelik, hareketsizlik, yetersiz su tüketimi, beslenme alışkanlıkları (lifsiz beslenme), tuvalet alışkanlıkları, bilinçsiz diyetler, bazı hastalıklar (MS, alzeihmer, şeker, tansiyon, bel fıtığı gibi), kullanılan ilaçlar (kas gevşetici, kalsiyum, demir gibi) ve o bölgede yapılan cerrahiler de kabızlığın nedenleri arasında sayılabilir. Yapılan çalışmalarda kadınlarda kabızlık görülme olasılığı erkeklere oranla 2-3 kat daha fazla olduğu gösterilmiştir. Ayrıca çalışmalarda kadınlardaki bağırsak geçiş zamanının erkeklere göre daha yavaş olduğu gösterilmiş, özellikle de menstrüasyon dönemlerinde birçok kadının kabızlıktan yakınmakta olduğu bildirilmiştir.

1.YAŞ

Yaş ilerledikçe kişilerin hem aktivite düzeyi azalır hem de metabolizmaları yavaşlar.

2.HAREKETSİZLİK

Kabızlığa neden olan etkenlerden biri de, hareketsiz bir yaşam sürmek. Sindirim sistemimizde gün içerisinde birçok refleks gerçekleşir. Bunlardan biri, biz hareket ettikçe bağırsağımızdaki ilerletici ve çalkalayıcı hareketlerin otomatik olarak başlamasıdır. Bu yüzden hareketsiz yaşam sürmek bağırsağımızı da olumsuz yönde etkileyebilmektedir.

3.YETERSİZ SU TÜKETİMİ

Yetersiz su tüketimi de kabızlığa neden olabilecek en önemli sebeplerden biridir. İnce bağırsaktan kalın bağırsağa geçen sert dışkı, kalın bağırsakta suyu emilerek daha da sertleşir. Yeterli miktarda su tüketildiğinde kalın bağırsağa geçiş yapan dışkı yeterince sulu bir hal alır ve boşaltım kolaylaşır. Ancak bunun tersi durumda dışkı kuruyup sertleşir ve anüsten çıkarken zaman zaman kanamalara veya yırtıklara sebep olabilir. Bu durum da pelvik taban kaslarında spazma ve gerginliklere yol açabilir.

4.BESLENME ALIŞKANLIKLARI

Yediğimiz gıdalar ince bağırsakta sindirilirken gerekli olan maddeler kana geçer, gereksiz maddeler ise kalın bağırsağa geçer ve en son posası kalır. Eğer bu posa, suyu tutup dışkının yumuşak olması sayesinde dışarı atılabilirse kabızlık önlenmiş olur. Ama lif bakımından zengin olmayan gıdalar (et gibi) çok fazla tüketilirse kalın bağırsaktaki suyu da kaybederiz ve böylelikle dışkı hem daha sert olur hem de dışarıya atılması zorlaşır. Bu yüzden lifli gıdalar tüketmeye ve sindirimi zor besinlerden kaçınmaya çalışılmalıdır.

5.TUVALET ALIŞKANLIKLARI

Tuvalet alışkanlıkları da kabızlığa sebep olabilecek en önemli nedenlerden biridir. Bazı durumlarda kişi bulunduğu yerden dolayı tuvaleti erteleyebilir. Böylelikle rektuma gelmiş dışkı bağırsağın ters hareketi ile tekrar yukarı doğru çıkmaya başlar ve dışkı hissi kaybolur. Durum böyle olunca dışkı bağırsakta çok daha uzun süre kalarak içindeki suyun daha fazla çekilmesine sebep olur ve dışkının daha da sertleşmesine yol açar. Eğer bu eylemler rutin bir hal alırsa bağırsağı küstürebilir ve uzun vadede kişinin kabızlık ile karşı karşıya kalınmasına sebep olabilir.

6.BİLİNÇSİZ DİYETLER

Fit ve ideal kiloda bir vücuda sahip olmak hemen herkesin hayali olabilir. Bunun için de çoğumuz eş dost tavsiyesiyle gelişi güzel diyet yaparak kilo vermeye çalışırız. Fakat bilinçsiz yapılan diyetlerde bir günde vücuda alınması gereken lif ve sıvı oranı ayarlanamadığı için kabızlık gelişebilme olasılığı artmaktadır.

7.BAZI HASTALIKLAR VE İLAÇLAR

Uzun süren kabızlıklar sonucunda anal fissür (makatta çatlak), hemoroid (basur), makat bölgesinde gelişen bağırsak fıtıkları ve makat sarkmaları gibi makat bölgesini ilgilendiren ve dışkılamayı önleyebilen yapısal bozukluklar da gelişebiliyor. Daha sonra bir kısır döngü oluşarak, bu durumlar kabızlığı, kabızlık da bu rahatsızlıkların şiddetinin artmasına yol açıyor. Ek olarak var olan diğer hastalıklar; diyabet, tansiyon, bazı nörolojik rahatsızlıklar (Multiple skleroz, Alzheimer gibi), bel ve omurilik yaralanmaları gibi durumlar kabızlık oluşmasına sebebiyet verebilmektedir.

KABIZLIĞIN PELVİK TABAN KASLARI ÜZERİNE ETKİSİ NEDİR?

Kabızlıktan kaynaklanan kronik zorlanma, pelvik taban kaslarının zayıflamasına, pelvik organlar ve sinirlerde aşırı strese, mesane fonksiyon bozukluğuna yol açabilir. Kabızlık pelvik taban sinirlerinde gerilmeye bağlı hasara yol açtığı için pelvik tabanın hem nörolojik hem de fonksiyonel olarak bozulabilme ihtimali çok yüksektir.

PEKİ KABIZLIKTAN KORUNMAK İÇİN NELER YAPMALIYIZ?

•Lif bakımından yüksek besinlerin tüketimini arttırın.

•Su tüketiminizi arttırın.

•Tuvalet alışkanlıklarını gözden geçirip, olabildiğince tuvalet gereksinimini ertelemeyin.

•Egzersiz yapın ve fiziksel olarak aktif kalın.

•Tuvalette oturma pozisyonunu düzenleyin.

DOĞRU TUVALET POZİSYONU NASILDIR?

Peki bu pozisyon nasıldır?

•Dizlerinizin seviyesi kalçanızın seviyesinden daha yüksek olmalıdır.

•Gövdenizi öne doğru eğmeli ve dirsekleriniz dizlerinizin üstünde olmalıdır.

•Dışkılama yaparken pelvik taban kaslarınız mutlaka gevşek olmalıdır.

•Gerekirse tuvalet taburesi alarak dizleri yukarı kaldırabilirsiniz.

Sonuç olarak; kabızlık kişinin yaşam kalitesini ve sağlık açısından iyilik halini bozan bir rahatsızlıktır. Yaşam stilinde yapılan düzenlemelerle büyük çoğunluğu düzelse de yine de bir doktora görünmeniz gerekmektedir. Bizler Pelvik Akademi ailesi ve pelvik fizyoterapistleri olarak tüm bu yaşadığınız problem için her zaman yanınızdayız.